1 Zrozum, czym jest wsparcie i opór

Zanim zaczniesz rysować linie na wykresie, musisz zrozumieć, dlaczego wsparcie i opór w ogóle działają. To nie magia — to psychologia rynku i pamięć uczestników.

Wsparcie (Support) to poziom cenowy, przy którym popyt jest wystarczająco silny, by zatrzymać spadki i spowodować odbicie w górę. Dlaczego tak się dzieje?

• Kupujący czekają na niższe ceny — inwestorzy, którzy przegapili wcześniejsze dołki, teraz widzą okazję do zakupu
• Sprzedający tracą motywację — ci, którzy shortowali, realizują zyski przy wcześniejszych minimach
• Pamięć rynku — jeśli cena już raz odbiła od poziomu 100 zł, uczestnicy zapamiętują ten poziom i reagują podobnie następnym razem

Opór (Resistance) to poziom cenowy, przy którym podaż jest wystarczająco silna, by zatrzymać wzrosty i spowodować spadek. Mechanizm jest odwrotny:

• Sprzedający czekają na wyższe ceny — inwestorzy, którzy kupili niżej, teraz chcą zrealizować zysk
• Kupujący tracą entuzjazm — przy poprzednich szczytach cena spadała, więc strach przed stratą blokuje nowe zakupy
• Pamięć rynku — poziom, który już raz zatrzymał wzrosty, prawdopodobnie zadziała podobnie ponownie

Kluczowa zasada: Im więcej razy cena testuje dany poziom (i odbija), tym silniejszy jest ten poziom. Wsparcie testowane 5 razy jest silniejsze niż testowane raz.

2 Identyfikuj poprzednie szczyty i dołki (Swing High/Low)

Najprostsza i najskuteczniejsza metoda wyznaczania wsparcia i oporu to identyfikacja swing points — punktów, gdzie cena zmieniła kierunek.

Swing High (szczyt wahań) to świeca, której maksimum jest wyższe niż maksima świec po lewej i prawej stronie. To potencjalny poziom oporu.

Swing Low (dołek wahań) to świeca, której minimum jest niższe niż minima świec po lewej i prawej stronie. To potencjalny poziom wsparcia.

Jak to zrobić w praktyce:

1. Otwórz wykres dzienny wybranej spółki w TradingView
2. Przejrzyj ostatnie 6-12 miesięcy
3. Zaznacz wszystkie widoczne szczyty (miejsca, gdzie cena zawróciła w dół)
4. Zaznacz wszystkie widoczne dołki (miejsca, gdzie cena zawróciła w górę)
5. Zwróć szczególną uwagę na poziomy, które zostały testowane wielokrotnie

Praktyczny przykład: Na wykresie PKO BP widzisz, że cena w marcu spadła do 42 zł i odbiła w górę. W maju cena ponownie spadła, zatrzymała się na 43 zł i odbiła. W lipcu cena trzeci raz zbliżyła się do 42-43 zł i znów odbiła. To wyraźna strefa wsparcia 42-43 zł, potwierdzona trzema testami.

3 Wykorzystaj okrągłe liczby (poziomy psychologiczne)

Okrągłe liczby mają magiczną moc w psychologii rynku. Ludzie myślą w kategoriach 100 zł, 50 zł, 1000 zł — nie 97,43 zł. Dlatego okrągłe liczby często działają jako naturalne wsparcie i opór.

Typowe poziomy psychologiczne:

• Pełne złotówki: 10 zł, 20 zł, 50 zł, 100 zł, 200 zł, 500 zł, 1000 zł
• Połówki: 25 zł, 75 zł, 150 zł, 250 zł
• Dla indeksów: WIG20 przy 2000, 2500 punktów; WIG przy 80 000, 90 000, 100 000 punktów

Dlaczego to działa:

• Inwestorzy ustawiają zlecenia kupna/sprzedaży przy okrągłych cenach
• Analitycy podają rekomendacje z okrągłymi cenami docelowymi
• Media nagłaśniają przebicie "magicznych" poziomów (np. "WIG20 przebił 2500 punktów!")

Jak wykorzystać: Po zidentyfikowaniu swing points, sprawdź czy pokrywają się z okrągłymi liczbami. Jeśli dołek wypadł na 49,50 zł, prawdziwy poziom wsparcia to prawdopodobnie okrągłe 50 zł. Poziom psychologiczny wzmocniony poprzednim dołkiem jest szczególnie silny.

4 Szukaj stref konsolidacji

Konsolidacja to okres, gdy cena porusza się w wąskim zakresie, bez wyraźnego trendu. Górna granica konsolidacji to opór, dolna to wsparcie. Ale strefy konsolidacji mają też inną ważną właściwość — działają jako wsparcie/opór po wybiciu.

Jak identyfikować konsolidacje:

1. Szukaj okresów, gdy cena porusza się "bokiem" — wiele świec na podobnym poziomie
2. Zaznacz górną granicę (poziom, którego cena wielokrotnie nie mogła przebić w górę)
3. Zaznacz dolną granicę (poziom, którego cena wielokrotnie nie mogła przebić w dół)
4. Im dłużej trwa konsolidacja, tym silniejsze są jej granice

Dlaczego konsolidacje tworzą silne poziomy: W trakcie konsolidacji wielu inwestorów kupuje i sprzedaje w określonym zakresie. Gdy cena wybija w górę, wszyscy którzy kupili w konsolidacji są na plusie — nie chcą sprzedawać. Gdy cena spada z powrotem do górnej granicy konsolidacji, pojawia się silny popyt od tych, którzy "przegapili" wybicie.

Praktyczny przykład: Spółka XYZ przez 3 miesiące handlowała między 80-90 zł. W pewnym momencie cena wybiła powyżej 90 zł i ruszyła do 110 zł. Następnie nastąpiła korekta. Poziom 90 zł (górna granica konsolidacji) teraz działa jako wsparcie — wielu inwestorów kupujących przy 110 zł teraz widzi okazję do "dobrania" po 90 zł.

5 Rysuj poziomy w TradingView

TradingView oferuje proste narzędzia do rysowania poziomów wsparcia i oporu. Oto jak ich używać:

Narzędzie: Horizontal Line (Linia pozioma)

1. W lewym panelu narzędzi kliknij ikonę linii lub naciśnij skrót klawiszowy Alt+H
2. Kliknij na wykresie w miejscu, gdzie chcesz narysować poziom
3. Linia rozciągnie się na całą szerokość wykresu
4. Kliknij dwukrotnie na linię, by zmienić jej kolor (zielony dla wsparcia, czerwony dla oporu)
5. W ustawieniach możesz też zmienić styl linii (ciągła, przerywana) i grubość

Narzędzie: Horizontal Ray (Promień poziomy)

• Podobne do Horizontal Line, ale rozciąga się tylko w jednym kierunku
• Przydatne, gdy chcesz pokazać poziom od określonego punktu w przyszłość

Narzędzie: Rectangle (Prostokąt)

• Używaj do oznaczania stref zamiast precyzyjnych linii
• Narysuj prostokąt pokrywający zakres kilku złotych
• Ustaw niską przezroczystość (10-20%), by strefa nie zasłaniała świec

Dobre praktyki rysowania:

• Używaj różnych kolorów: zielony dla wsparcia, czerwony dla oporu
• Grubsze linie dla ważniejszych poziomów (wielokrotnie testowanych)
• Cieńsze/przerywane linie dla mniej pewnych poziomów
• Dodawaj etykiety tekstowe z opisem (np. "wsparcie z marca 2024")
• Regularnie przeglądaj i usuwaj nieaktualne poziomy

6 Weryfikuj poziomy poprzez obserwację odbić

Nie każdy poziom, który zarysujesz, okaże się istotny. Musisz weryfikować swoje poziomy poprzez obserwację, jak cena na nie reaguje.

Silny poziom charakteryzuje się:

• Szybką reakcją ceny — dotknięcie poziomu powoduje natychmiastowe odbicie
• Formacjami świecowymi przy poziomie — młot przy wsparciu, wisielec przy oporze
• Zwiększonym wolumenem — duży obrót pokazuje zaangażowanie uczestników
• Wielokrotnymi testami — im więcej odbić, tym silniejszy poziom

Słaby poziom charakteryzuje się:

• Powolną, niepewną reakcją — cena "męczy się" przy poziomie, przechodząc przez niego tam i z powrotem
• Niskim wolumenem — mało uczestników reaguje na poziom
• Tylko jednym testem — poziom oparty na jednym dołku/szczycie jest niepewny

Jak weryfikować w praktyce:

1. Narysuj wstępne poziomy na podstawie historycznych swing points
2. Obserwuj, jak cena zachowuje się, gdy zbliża się do poziomu
3. Jeśli następuje wyraźne odbicie — poziom jest potwierdzony
4. Jeśli cena przechodzi przez poziom bez reakcji — usuń lub przesuń linię
5. Aktualizuj poziomy po każdym znaczącym ruchu ceny

7 Zrozum zasadę role reversal (zamiana ról)

Jedna z najważniejszych zasad analizy technicznej: przebite wsparcie staje się oporem, przebity opór staje się wsparciem. To zjawisko nazywamy "role reversal" (zamiana ról) lub "polarity switch".

Dlaczego to działa:

Wyobraź sobie wsparcie na poziomie 100 zł. Wielu inwestorów kupiło po 100 zł, licząc na wzrost. Cena spada poniżej 100 zł. Teraz ci inwestorzy są na stracie. Naturalnie chcą "wyjść na zero" — sprzedać po 100 zł, gdy tylko cena tam wróci. Dlatego gdy cena wraca do 100 zł, pojawia się duża podaż od rozczarowanych kupujących. Poziom 100 zł, który był wsparciem, teraz działa jako opór.

Analogicznie działa odwrotny scenariusz — przebity opór staje się wsparciem.

Jak wykorzystać w praktyce:

1. Gdy cena przebija wsparcie w dół, nie usuwaj linii
2. Zmień kolor linii z zielonego (wsparcie) na czerwony (opór)
3. Czekaj na pullback (powrót ceny do przebitego poziomu)
4. Obserwuj reakcję — jeśli cena odbija w dół od przebitego wsparcia, to potwierdzenie role reversal
5. To jest często dobre miejsce do otwarcia krótkiej pozycji (dla bardziej zaawansowanych)

Praktyczny przykład: Akcje KGHM handlowały powyżej oporu 150 zł przez tygodnie. W końcu cena wybiła ponad 150 zł i ruszyła do 165 zł. Nastąpiła korekta i cena wróciła do 150 zł. Poziom 150 zł, który wcześniej był oporem, teraz działa jako wsparcie. Cena odbija od 150 zł i kontynuuje wzrost. To klasyczny przykład role reversal.