Wykres świecowy (Candlestick Chart)

Czym jest wykres świecowy?

Wykres świecowy, znany również jako wykres świec japońskich (Japanese Candlestick Chart), to zaawansowana metoda wizualizacji danych cenowych, która dostarcza znacznie więcej informacji niż tradycyjny wykres liniowy. Każda świeca na wykresie reprezentuje określony okres czasu i pokazuje pełny obraz tego, co działo się z ceną w tym czasie - od momentu otwarcia sesji, przez ekstremalne poziomy, aż po cenę zamknięcia.

Historia wykresów świecowych sięga Japonii XVIII wieku, gdzie były one używane przez handlarzy ryżu do analizowania cen na giełdach towarowych. Legendę tej metody wiąże się z imieniem Munehisy Hommy, japońskiego kupca ryżu, który podobno zgromadził fortunę, wykorzystując analizę formacji cenowych. Do świata zachodniego wykresy świecowe trafiły dopiero pod koniec XX wieku, głównie za sprawą Steve'a Nisona, który spopularyzował tę technikę w swojej książce "Japanese Candlestick Charting Techniques".

W przeciwieństwie do wykresu liniowego, który pokazuje jedynie ceny zamknięcia połączone linią, wykres świecowy ujawnia pełną dynamikę sesji giełdowej. Pozwala to na głębszą analizę nastrojów rynkowych i identyfikację potencjalnych punktów zwrotnych. Wykresy świecowe są szeroko stosowane zarówno przez inwestorów indywidualnych, jak i profesjonalnych traderów na wszystkich rynkach - akcji, walut, surowców czy kryptowalut.

Budowa świecy japońskiej

Każda świeca na wykresie składa się z dwóch podstawowych elementów: korpusu (body) i knotów (cieni, shadows/wicks). Zrozumienie anatomii świecy jest kluczowe dla prawidłowej interpretacji wykresów świecowych.

Korpus świecy (Body)

Korpus to prostokątna część świecy, która reprezentuje zakres między ceną otwarcia (Open) a ceną zamknięcia (Close). Jest to najważniejszy element świecy, ponieważ pokazuje, kto dominował w danym okresie - kupujący czy sprzedający. Szerokość korpusu jest stała, natomiast jego wysokość zmienia się w zależności od różnicy między ceną otwarcia a zamknięcia.

Długi korpus wskazuje na silną presję w jednym kierunku - duży zielony korpus oznacza silną dominację kupujących, natomiast duży czerwony korpus świadczy o przewadze sprzedających. Krótki korpus sugeruje niezdecydowanie rynku lub równowagę sił między popytem a podażą.

Knoty (Cienie)

Knoty to cienkie linie wystające powyżej (górny knot) i poniżej (dolny knot) korpusu świecy. Górny koniec górnego knota reprezentuje najwyższą cenę (High) osiągniętą w danym okresie, natomiast dolny koniec dolnego knota oznacza najniższą cenę (Low). Knoty pokazują, jak daleko cena odeszła od poziomów otwarcia i zamknięcia w trakcie sesji.

Długie knoty sygnalizują, że ceny znacząco oddaliły się od poziomów finalnych, co może wskazywać na odrzucenie określonych poziomów cenowych lub niezdecydowanie uczestników rynku. Krótkie lub nieobecne knoty sugerują, że handel odbywał się głównie w okolicach cen otwarcia i zamknięcia.

Cztery kluczowe ceny (OHLC)

Każda świeca zawiera informacje o czterech cenach, znanych jako OHLC:

• Open (O) - cena otwarcia, czyli pierwsza cena transakcji w danym okresie
• High (H) - najwyższa cena osiągnięta w trakcie okresu
• Low (L) - najniższa cena osiągnięta w trakcie okresu
• Close (C) - cena zamknięcia, czyli ostatnia cena transakcji w danym okresie

Znaczenie kolorów świecy

Kolor korpusu świecy jest kluczowy dla szybkiej interpretacji kierunku ruchu cenowego:

Świeca zielona (wzrostowa, bycza) - występuje, gdy cena zamknięcia jest wyższa niż cena otwarcia. Oznacza to, że w danym okresie dominowali kupujący i cena wzrosła. W tradycyjnej notacji japońskiej świece wzrostowe były białe lub puste. Dolna krawędź korpusu reprezentuje cenę otwarcia, a górna - cenę zamknięcia.

Świeca czerwona (spadkowa, niedźwiedzia) - występuje, gdy cena zamknięcia jest niższa niż cena otwarcia. Oznacza to dominację sprzedających i spadek ceny. W tradycyjnej notacji japońskiej świece spadkowe były czarne lub wypełnione. Górna krawędź korpusu reprezentuje cenę otwarcia, a dolna - cenę zamknięcia.

Warto pamiętać, że różne platformy transakcyjne mogą używać innych kolorów - np. biały/czarny lub niebieski/czerwony. Kluczowe jest zrozumienie zasady, że jeden kolor oznacza wzrost, a drugi spadek.

Porównanie z wykresem liniowym

Wykres liniowy i wykres świecowy to dwa różne podejścia do wizualizacji danych cenowych, każde z własnymi zaletami i ograniczeniami.

Wykres liniowy jest prostszy - łączy jedynie ceny zamknięcia kolejnych okresów linią ciągłą. Jego zaletą jest czytelność i łatwość identyfikacji ogólnego trendu, szczególnie na wykresach długoterminowych. Jest też lepszy do porównywania wielu instrumentów na jednym wykresie. Jednak jego największą wadą jest brak informacji o zmienności wewnątrz okresu - dwie sesje o tej samej cenie zamknięcia mogą mieć zupełnie inny przebieg.

Wykres świecowy dostarcza znacznie bogatszych informacji - pokazuje nie tylko kierunek zmiany ceny, ale także jej zakres (High-Low), siłę ruchu (długość korpusu) i zmienność (długość knotów). Umożliwia identyfikację formacji świecowych, które mają potencjalne znaczenie prognostyczne. Wadą może być większa złożoność wizualna i konieczność nauki interpretacji różnych kształtów świec.

Dla większości analityków technicznych wykres świecowy jest preferowany ze względu na kompletność dostarczanych informacji i możliwość głębszej analizy nastrojów rynkowych.

Sekcja FAQ